ในด้านงานสถาปัตยกรรม สิ่งปลูกสร้างที่เก่าแก่หลายรัชกาลก็ยังคงมีอยู่บ้างในชุมชนท่าเตียน ซึ่งหากคนที่ไม่รู้จักเรื่องราวประวัติความเป็นมาของชุมชนนี้ก็คงจะไม่สังเกตและไม่รู้ถึงคุณค่าและความสำคัญของท่าเตียน ชุมชนอันเก่าแก่คู่วัดโพธิ์แห่งนี้
ลักษณะทางสถาปัตยกรรม
อาคารทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ บริเวณหัวโค้งถนน ซอยท่าเรือ

ลักษณะทางกายภาพและการใช้งานในย่านชุมชนท่าเตียน ประกอบไปด้วยที่พักอาศัย ได้แก่ ตึกแบบยุโรปที่สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ตรงท่าโรงโม่หรือซอยทางเข้าท่าเรือข้ามฟากท่าเตียน ซึ่งจะสร้างเป็นตัวยูไปทางซอยท่าเรือแดง ปัจจุบันใช้เป็นพื้นที่กิจกรรมเชิงพาณิชย์ ตึกแถวส่วนนี้ เป็นอาคารอนุรักษ์ จำนวน 56 ห้อง เป็นโบราณสถาน ตามประกาศกรมศิลปากร โดยอาคารนั้น มีลักษณะการจัดกลุ่มเป็นอาคารพาณิชย์แถวขนาดสูง 2 ชั้น มีรูปแบบของการพัฒนาเมืองสมัยใหม่ ยุคต้นสมัยรัชกาลที่ 5 แบบตึกแถวล้อมรอบตลาด มีรูปแบบสถาปัตยกรรมแบบตะวันตก เป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมที่สวยงาม มีประวัติความเป็นมาที่สำคัญ แต่จากการใช้สอยมาเป็นระยะเวลายาวนานกว่าร้อยปีทำให้อาคารมีสภาพทรุดโทรม มีการต่อเติมอย่างไม่ถูกต้อง ขาดความเป็นระเบียบ

ตลาดท่าเตียน
และกลุ่มอาคารรอบใน
ส่วนตรงกลางตึกรูปตัวย ู คือตลาดท่าเตียน และยังมีอาคารบ้านเรือนด้วยบางส่วน เรียกว่ากลุ่มอาคารรูปตัวเอ็ม เป็นอาคารที่อยู่อาศัย บางหลังเป็นอาคารไม้ บางหลังเป็นอาคารปูน เนื่องจากการปรับปรุงต่อเติมของคนรุ่นหลัง อาคารส่วนนี้ เก่าทรุดโทรมและไม่เป็นระเบียบ เช่นเดียวกับตึกแถวรอบนอก ตึกแถวบริเวณนี้เป็นโครงการปรับปรุงอนุรักษ์ส่วนต่อไปของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์


อาคารเดิมก่อนปรับปรุง

อาคารหลังจากปรับปรุงแล้ว
โดยทั่วไปรูปแบบการใช้อาคารชั้นล่างจะเป็นเชิงพาณิชย์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นร้านค้าขายอาหารแห้งต่าง ๆ เช่น กุ้งแห้ง ปลาแห้ง ของชำ แต่มีส่วนที่ใช้ในวัตถุประสงค์อื่นด้วย เช่น สถาบันการเงิน ร้านนวดแผนโบราณ และการพักอาศัยอย่างเดียวปะปนอยู่บ้าง ส่วนการใช้อาคารชั้นบน ส่วนใหญ่ใช้เป็นที่อยู่อาศัย สภาพอาคารนั้นยังมีโครงสร้างสมบูรณ์พอใช้ แต่ขาดการดูแลรักษาและความเป็นระเบียบเรียบร้อย มีปัญหาเรื่องการระบายน้ำและการป้องกันน้ำท่วม การระบายความชื้นและระบายอากาศ
สำนักงานทรัพย์สินส่วนพ ระมหากษัตริย์ จึงมีโครงการในการพัฒนาอาคารอนุรักษ์บริเวณท่าเตียน โครงการจัดทำแบบแปลนอาคารอนุรักษ์บริเวณท่าเตียน โครงการพัฒนาพื้นที่สวนสาธารณะบริเวณท่าเตียน โดยจะเป็นความร่วมมือกันระหว่าง สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และผู้เช่าบนพื้นที่ รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อปรับปรุงฟื้นฟูอาคารอนุรักษ์บริเวณท่าเตียน และปรับปรุงซ่อมแซมหน้ากากอาคาร (Facade) ให้มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย สะอาด เป็นศรีสง่าแก่พระนครอย่างยั่งยืน




ตึกแถวสมัยรัชกาลที่ 6

ส่วนตึกที่สร้างในสมัยรัชกาลที่ 6 จะอยู่แถวซอยประตูนกยูง อาคารตึกแถวบริเวณนี้ เคยได้รับปรับปรุงและจัดระเบียบมาบ้างแล้ว เช่น การทาสีอาคารทุกหลังให้เหมือนกัน ทำหลังคากันสาดใหม่ ให้เรียงต่อกันอย่างมีระเบียบ ทำพื้นถนนใหม่


ท่าเรือ
สำหรับท่าเรือข้ามฟาก เป็นท่าเรือไม้กระดานแห่งสุดท้ายในเกาะรัตนโกสินทร์ ถึงแม้จะเก่า แต่ก็ยังมีความเป็นระเบียบเรียบร้อยกว่าอาคารที่อยู่อาศัยในซอย อาจเพราะอาคารส่วนนี้ใช้ในเชิงพาณิชย์ ไม่ใช่อยู่อาศัย ทำให้ไม่มีเสื้อผ้าตากแขวนไม่สวยงาม ท่าน้ำนี้ เมื่อถึงฤดูน้ำ น้ำจะท่วมเป็นประจำ ทำให้มีการต่อเติมเพิ่มความสูงพื้นอาคารบางหลัง แล้วแต่ผู้เช่าทำกันเอง ทำให้ขาดความเป็นระเบียบเรียบร้อยไปบ้าง

สวนนาคราภิรมย์

ถัดไปเป็นสวนสาธารณะนาคราภิรมย์ เป็นสวนสาธารณะที่ให้ทัศนียภาพที่ดีแก่ชุมชนเป็นอย่างมาก เป็นการเปิดมุมมองจากทางแม่น้ำเจ้าพระยา มองผ่านสวนอันร่มรื่น ไปสู่พระบรมมหาราชวัง โดยจะมองเห็นอาคารอนุรักษ์สถาปัตยกรรมยุโรปที่หัวมุมถนนชุมชนท่าเตียนรับกันด้วย


ตึกแถวสมัยรัชกาลที่ 3

แต่ยังมีตึกที่เก่ากว่านั้นตรงใกล้ๆซอยประตูนกยูงที่เคยเป็นอู่จอดเรือของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส แถวนั้นจึงมีห้องพักของพวกฝีพายเป็นอาคารชั้นเดียว 11 ห้องที่สร้างขึ้นมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 ปัจจุบัน เป็นที่อ ยู่อาศัยของชาวบ้าน
